ਅੱਜ ਦੀਆਂ ਮੁੱਖ ਧਾਰਾ ਦੀਆਂ ਉੱਚ-ਅੰਤ ਵਾਲੀਆਂ ਡਿਸਪਲੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀਆਂ ਵਿੱਚ, OLED (ਆਰਗੈਨਿਕ ਲਾਈਟ-ਐਮੀਟਿੰਗ ਡਾਇਓਡ) ਅਤੇ QLED (ਕੁਆਂਟਮ ਡੌਟ ਲਾਈਟ-ਐਮੀਟਿੰਗ ਡਾਇਓਡ) ਬਿਨਾਂ ਸ਼ੱਕ ਦੋ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਫੋਕਲ ਪੁਆਇੰਟ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਹਨ, ਉਹ ਤਕਨੀਕੀ ਸਿਧਾਂਤਾਂ, ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਅਤੇ ਨਿਰਮਾਣ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਵੱਖਰੇ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਡਿਸਪਲੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਲਈ ਲਗਭਗ ਦੋ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੱਖਰੇ ਵਿਕਾਸ ਮਾਰਗਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਬੁਨਿਆਦੀ ਤੌਰ 'ਤੇ, OLED ਡਿਸਪਲੇਅ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਜੈਵਿਕ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਲੂਮਿਨੇਸੈਂਸ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ QLED ਅਜੈਵਿਕ ਕੁਆਂਟਮ ਬਿੰਦੀਆਂ ਦੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਲੂਮਿਨੇਸੈਂਟ ਜਾਂ ਫੋਟੋਲੂਮਿਨੇਸੈਂਟ ਵਿਧੀ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਅਜੈਵਿਕ ਪਦਾਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉੱਚ ਥਰਮਲ ਅਤੇ ਰਸਾਇਣਕ ਸਥਿਰਤਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, QLED ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਸਰੋਤ ਸਥਿਰਤਾ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਕਾਲ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਫਾਇਦੇ ਹਨ। ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ QLED ਨੂੰ ਅਗਲੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦੀ ਡਿਸਪਲੇਅ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਲਈ ਇੱਕ ਵਾਅਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਦਿਸ਼ਾ ਮੰਨਦੇ ਹਨ।
ਸਿੱਧੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ, OLED ਜੈਵਿਕ ਪਦਾਰਥਾਂ ਰਾਹੀਂ ਰੌਸ਼ਨੀ ਛੱਡਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ QLED ਅਜੈਵਿਕ ਕੁਆਂਟਮ ਬਿੰਦੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਰੌਸ਼ਨੀ ਛੱਡਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ LED (ਲਾਈਟ-ਐਮੀਟਿੰਗ ਡਾਇਓਡ) ਦੀ ਤੁਲਨਾ "ਮਾਂ" ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ Q ਅਤੇ O ਦੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ "ਪੈਟਰਨਲ" ਤਕਨੀਕੀ ਮਾਰਗਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ। LED ਖੁਦ, ਇੱਕ ਸੈਮੀਕੰਡਕਟਰ ਲਾਈਟ-ਐਮੀਟਿੰਗ ਡਿਵਾਈਸ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਕਰੰਟ ਲੂਮਿਨਸੈਂਟ ਸਮੱਗਰੀ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਰੌਸ਼ਨੀ ਊਰਜਾ ਨੂੰ ਉਤੇਜਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਫੋਟੋਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਪਰਿਵਰਤਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਹਾਲਾਂਕਿ OLED ਅਤੇ QLED ਦੋਵੇਂ LED ਦੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼-ਨਿਕਾਸ ਸਿਧਾਂਤ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹਨ, ਪਰ ਇਹ ਚਮਕਦਾਰ ਕੁਸ਼ਲਤਾ, ਪਿਕਸਲ ਘਣਤਾ, ਰੰਗ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਅਤੇ ਊਰਜਾ ਖਪਤ ਨਿਯੰਤਰਣ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਰਵਾਇਤੀ LED ਡਿਸਪਲੇਅ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪਿੱਛੇ ਛੱਡ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਆਮ LED ਡਿਸਪਲੇਅ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਲੂਮਿਨਸੈਂਟ ਸੈਮੀਕੰਡਕਟਰ ਚਿਪਸ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਇੱਕ ਮੁਕਾਬਲਤਨ ਸਧਾਰਨ ਨਿਰਮਾਣ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੇ ਨਾਲ। ਉੱਚ-ਘਣਤਾ ਵਾਲੇ ਛੋਟੇ-ਪਿਚ LED ਡਿਸਪਲੇਅ ਵੀ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ 0.7 ਮਿਲੀਮੀਟਰ ਦੀ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਪਿਕਸਲ ਪਿੱਚ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸਦੇ ਉਲਟ, OLED ਅਤੇ QLED ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਸਮੱਗਰੀ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਡਿਵਾਈਸ ਨਿਰਮਾਣ ਤੱਕ ਬਹੁਤ ਉੱਚ ਵਿਗਿਆਨਕ ਖੋਜ ਅਤੇ ਤਕਨੀਕੀ ਮਿਆਰਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ, ਜਰਮਨੀ, ਜਾਪਾਨ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆ ਵਰਗੇ ਕੁਝ ਦੇਸ਼ਾਂ ਕੋਲ ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਪਸਟ੍ਰੀਮ ਸਪਲਾਈ ਚੇਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਹੈ, ਜਿਸਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਬਹੁਤ ਉੱਚ ਤਕਨੀਕੀ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਹਨ।
ਨਿਰਮਾਣ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਇੱਕ ਹੋਰ ਵੱਡਾ ਅੰਤਰ ਹੈ। OLED ਦਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼-ਨਿਕਾਸ ਕੇਂਦਰ ਜੈਵਿਕ ਅਣੂ ਹਨ, ਜੋ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇੱਕ ਵਾਸ਼ਪੀਕਰਨ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ - ਉੱਚ ਤਾਪਮਾਨਾਂ ਦੇ ਅਧੀਨ ਜੈਵਿਕ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਛੋਟੇ ਅਣੂ ਢਾਂਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਸੈਸ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਫਿਰ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨਿਰਧਾਰਤ ਸਥਿਤੀਆਂ 'ਤੇ ਦੁਬਾਰਾ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਨਾ। ਇਹ ਵਿਧੀ ਬਹੁਤ ਉੱਚ ਵਾਤਾਵਰਣਕ ਸਥਿਤੀਆਂ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਅਤੇ ਸਟੀਕ ਉਪਕਰਣ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ, ਵੱਡੇ ਆਕਾਰ ਦੀਆਂ ਸਕ੍ਰੀਨਾਂ ਦੀਆਂ ਉਤਪਾਦਨ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, QLED ਦਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼-ਨਿਸਰਣ ਕੇਂਦਰ ਸੈਮੀਕੰਡਕਟਰ ਨੈਨੋਕ੍ਰਿਸਟਲ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਘੋਲਾਂ ਵਿੱਚ ਘੁਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਘੋਲ-ਅਧਾਰਿਤ ਤਰੀਕਿਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਪ੍ਰਿੰਟਿੰਗ ਤਕਨਾਲੋਜੀ, ਰਾਹੀਂ ਤਿਆਰੀ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਪਾਸੇ, ਇਹ ਨਿਰਮਾਣ ਲਾਗਤਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਘਟਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਇਹ ਸਕ੍ਰੀਨ ਦੇ ਆਕਾਰ ਦੀਆਂ ਸੀਮਾਵਾਂ ਨੂੰ ਤੋੜਦਾ ਹੈ, ਐਪਲੀਕੇਸ਼ਨ ਦ੍ਰਿਸ਼ਾਂ ਦਾ ਵਿਸਤਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ, OLED ਅਤੇ QLED ਜੈਵਿਕ ਅਤੇ ਅਜੈਵਿਕ ਪ੍ਰਕਾਸ਼-ਨਿਸਰਣ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਤਕਨਾਲੋਜੀਆਂ ਦੇ ਸਿਖਰ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਹਰੇਕ ਦੀਆਂ ਆਪਣੀਆਂ ਤਾਕਤਾਂ ਅਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰੀਆਂ ਹਨ। OLED ਆਪਣੇ ਬਹੁਤ ਉੱਚ ਕੰਟ੍ਰਾਸਟ ਅਨੁਪਾਤ ਅਤੇ ਲਚਕਦਾਰ ਡਿਸਪਲੇਅ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ QLED ਆਪਣੀ ਸਮੱਗਰੀ ਸਥਿਰਤਾ ਅਤੇ ਲਾਗਤ ਸੰਭਾਵਨਾ ਲਈ ਪਸੰਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਅਸਲ ਵਰਤੋਂ ਦੀਆਂ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਚੋਣਾਂ ਕਰਨੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ।
ਪੋਸਟ ਸਮਾਂ: ਸਤੰਬਰ-10-2025